Sheria gani inalinda wazee Kenya?
Older Persons Act na Katiba ya 2010 (Kifungu cha 57) vinahakikisha haki za wazee kama utu na heshima, ushiriki wa kijamii, usalama wa kijamii, na huduma ya afya ya uhakika.
Wazee wanastahili pensheni gani Kenya?
Serikali inatoa Inua Jamii (Older Persons Cash Transfer) ya KES 2,000 kwa mwezi kwa wazee wenye umri wa miaka 70+. Wafanyikazi wa umma wana pensheni kupitia Retirement Benefits Authority. Pia, NSSF inatoa manufaa kwa wale walichangia.
Unyanyasaji wa wazee unashughulikiwaje Kenya?
Unyanyasaji wa wazee (kuiba pesa, kupiga, kutelekezwa) ni kinyume cha sheria. Unaweza kulalamika kwa: Polisi, Directorate of Children Services kwa kesi za familia, KNCHR, au mahakama. Protection Against Domestic Violence Act inalinda wazee pia.
Wazee wana haki gani za matibabu Kenya?
Wazee wana haki ya kupata huduma ya afya bila kubaguliwa. NHIF inawaruhusu wazee kupata matibabu bure au kwa gharama ndogo katika hospitali za serikali. Linda Mama na programu nyingine za serikali zinasaidia wazee mahususi.
Mzee anaweza kupoteza mali yake vipi na anapigana vipi Kenya?
Wazee wanaathiriwa mara kwa mara na watoto au ndugu wanaojaribu kujitwalia mali. Mzee anaweza kufungua kesi ya madai katika Mahakama Kuu kupinga uhamishaji haramu wa mali. Unaweza pia kuwasiliana na LSK kwa msaada.
NCPWD inasaidia wazee vipi Kenya?
National Council for Persons with Disabilities (NCPWD) inasaidia wazee wenye ulemavu kupata huduma, manufaa ya serikali, na uwakilishi. Pia inasaidia walemavu kupata kadi ya ulemavu ambayo inatoa msamaha wa kodi na huduma maalum.
Mzee anaweza kupata msaada wa kisheria bure Kenya?
Ndiyo. NLAS, kliniki za sheria, na LSK Pro Bono zinatoa msaada wa bure kwa wazee. Pia, Kenya National Human Rights Commission inasaidia kwa kesi za haki za kibinadamu zinazohusiana na wazee.
Mzee anaweza kufanya wosia wa kisheria Kenya?
Ndiyo. Mzee anaweza kufanya wosia kwa maandishi, kuusaini mbele ya mashahidi wawili, na kuweka nakala salama. Wosia unaohakikisha mgawanyo wa mali baada ya kifo. Law Reform Commission inaweza kutoa mwongozo.
Je, mzee anaweza kufikia mahakama kwa urahisi Kenya?
Judiciary inajitahidi kuunda mifumo rafiki kwa wazee kama viti maalum mahakamani, usaidizi wa uhamaji, na msaada wa kusikilizwa. Mzee anaweza pia kuomba kesi isikilizwe kwa mbali (virtual hearing) kwa sababu za kiafya.
uplaw.ai ananisaidiaje na haki za wazee nchini Kenya?
Eleza hali yako — tatizo la pensheni, unyanyasaji, mali, au huduma za afya. uplaw.ai atakusaidia kuelewa haki za wazee Kenya na hatua za kisheria za kufuata.
Bure kuanza
Haki ya mzee imekiukwa? Mwambie uplaw.ai.
Hakuna akaunti inayohitajika. uplaw.ai atakusaidia na haki za wazee Kenya.