Children Act 2022 inasema nini kuhusu haki za mtoto Kenya?
Children Act 2022 inabadilisha Children Act 2001 na inatekeleza Mkataba wa Kimataifa wa Haki za Mtoto. Inazingatia manufaa ya mtoto (best interests of the child), haki ya elimu, lishe, makazi, huduma ya afya, na ulinzi dhidi ya unyanyasaji na ukatili.
Haki za msingi za kila mtoto Kenya ni zipi?
Kila mtoto Kenya ana haki ya: jina na utaifa, malezi ya wazazi au walezi, elimu ya msingi bila malipo, lishe ya kutosha, makazi salama, huduma ya afya, ulinzi dhidi ya unyanyasaji wa kijinsia na kimwili, kutotumiwa kwa ajili ya ajira ya kulazimishwa, na kutolazimishwa kuolewa.
Unyanyasaji wa mtoto unalalamikiwa wapi Kenya?
Unaweza kulalamika kwa: Polisi (DCI Children's Unit), Children's Officer wa kaunti, Gender Violence Recovery Centre, Directorate of Children Services, au KNCHR kupitia knchr.or.ke. Kwa dharura, piga simu 999 au DCI: 0800 723 225.
Mtoto anaweza kuolewa katika umri gani Kenya?
Chini ya Children Act 2022 na Marriage Act 2014, ndoa ya lazima kabla ya umri wa miaka 18 ni marufuku kabisa. Ndoa yoyote ya mtoto ni batili kisheria. Wazazi wanaosababisha ndoa ya mtoto wanaweza kuchukuliwa hatua za jinai.

Mtoto anaweza kufanya kazi katika umri gani Kenya?
Chini ya Employment Act 2007 na Children Act 2022, kazi ngumu (hazardous work) imekatazwa kwa watoto chini ya miaka 18. Kazi nyepesi zinaweza kuruhusiwa kwa watoto 16+ kama haziathiri elimu. Kazi ya kulazimishwa kwa watoto ni kosa la jinai.
Kesi za watoto zinasikilizwa vipi mahakamani Kenya?
Kesi za watoto zinasikilizwa katika Children's Court ambayo ina makosa maalum ya kushughulikia watoto. Mchakato ni wa siri na umezingatia manufaa ya mtoto. Watoto washtakiwa wa makosa hawangeweza kufungwa gerezani pamoja na watu wazima.
Matunzo ya mtoto baada ya talaka yanaangazwaje Kenya?
Mahakama inazingatia manufaa ya mtoto katika maamuzi yote ya ulezi na matunzo. Wazazi wote wawili wana wajibu wa kumhudumia mtoto kipato. Mzazi anayeshindwa kulipa matunzo anaweza kuchukuliwa hatua za kisheria.

Directorate of Children Services inafanya nini Kenya?
Directorate of Children Services (DCS) chini ya Ministry of Labour inasimamia ustawi wa watoto, inashughulikia matukio ya unyanyasaji, inaweka watoto katika nyumba za makao, na inasaidia familia zenye watoto wenye matatizo ya ustawi.
Ninaweza kupata msaada wa kisheria bure kwa ajili ya mtoto Kenya?
Ndiyo. Kliniki za sheria za vyuo vikuu, NLAS, na Chama cha Mawakili cha Kenya (LSK) vinatoa msaada wa bure kwa kesi za watoto. Children's Legal Action Network (CLAN) pia inasaidia kwa kesi za haki za watoto.
uplaw.ai ananisaidiaje na haki za mtoto nchini Kenya?
Eleza hali yako — unyanyasaji unaohusika, mtoto anayeathiriwa, na hatua ulizochukua tayari. uplaw.ai atakusaidia kuelewa haki za mtoto, jinsi ya kulalamika, na fomu za kisheria za Children Act 2022.

Bure kuanza
Haki za mtoto zinakiukwa? Mwambie uplaw.ai.
Hakuna akaunti inayohitajika. uplaw.ai atakusaidia kulinda haki za mtoto Kenya.

