Ni haki gani za msingi za mpangaji chini ya sheria ya Kenya?
Kama mpangaji, una haki ya kuishi katika nyumba salama, faragha, muda wa kutosha wa notisi kabla ya kufukuzwa, na kurudishiwa amana yako ukifuata masharti ya mkataba.
Mmiliki anaweza kuingia nyumba yangu bila idhini yangu Kenya?
Hapana. Mmiliki anahitaji kutoa notisi ya kutosha (kawaida saa 24) kabla ya kuingia isipokuwa dharura ya kweli. Kuingia bila idhini kunaweza kuwa ukiukwaji wa faragha na kisheria.
Amana yangu inalindwaje nchini Kenya?
Mmiliki lazima atumie amana kwa madhumuni yaliyoafikiana tu, kama uharibifu zaidi ya kawaida. Baada ya kuondoka, amana lazima irudishwe ndani ya muda wa busara pamoja na hesabu yoyote ya punguzo.
Ni notisi gani ya lazima mmiliki anipe kabla ya kunifukuza Kenya?
Chini ya Landlord and Tenant Act, mmiliki lazima atoe notisi ya miezi moja kwa mapangaji wa kila mwezi. Kwa mikataba ya muda mrefu, notisi lazima ilingane na masharti ya mkataba.

Ninaweza kushikilia malipo ya kodi kama mmiliki hakareki nyumba Kenya?
Kwa ujumla hapana. Badala yake, piga simu mmiliki kwa maandishi ukiomba ukarabati, na kama hawatendi kazi, unaweza kuwasilisha malalamiko katika Mahakama ya Ardhi na Mahali.
Mmiliki anaweza kuongeza kodi bila notisi Kenya?
Ongezeko la kodi kawaida linahitaji notisi ya maandishi angalau miezi moja kabla. Ongezeko lolote la kodi linaweza kuwa la hiari au la kubaliwa na wewe. Ongezeko la kwa nguvu bila notisi ni ukiukwaji.
Wapi niwasilishe malalamiko dhidi ya mmiliki wangu Kenya?
Unaweza kuwasilisha malalamiko katika Mahakama ya Ardhi na Mahali (Land and Environment Court), Mahakama ya Wilaya, au kupitia Rent Restriction Tribunal kwa kesi zinazofaa.

Je, mkataba wa mdomo wa kupanga unatambuliwa kisheria Kenya?
Ndio, mikataba ya mdomo ni halali kisheria Kenya, lakini ni vigumu kuthibitisha katika mahakama. Daima jaribu kupata mkataba wa maandishi kwa usalama zaidi wa kisheria.
Nini haki zangu kama mmiliki anapotaka kuuza nyumba ninayoipanga?
Kama mmiliki anauza nyumba, mkataba wako wa kupanga bado unabaki halali hadi muda wake uishe. Mnunuzi mpya lazima aheshimu masharti ya mkataba wako uliopo.
uplaw.ai ananisaidiaje na haki za mpangaji nchini Kenya?
Niambie tatizo lako na mmiliki wako — amana, ukarabati, kufukuzwa, au ongezeko la kodi. uplaw.ai itakusaidia kuelewa haki zako na hatua za kisheria zinazofaa.

Bure kuanza
Mmiliki wako anakukiukia haki? Niambie kilichotokea.
Hakuna akaunti inayohitajika. uplaw.ai itakusaidia kuelewa haki zako za kupanga na hatua za malalamiko.

